بومی سرود به اشعاری گفته می شود که شاعران محلی با استفاده از فرهنگ، واژگان و درون مایه های بومی منطقه خود آن را می سرایند. این ترانه ها در ادبیات شفاهی اهمیت ویژه ای دارند؛ زیرا ما را با مفاهیم و اندیشه های متعالی آنان آشنا می سازند.بومی سرودها در حوزه جغرافیای فرهنگی ایران بزرگ تنوع و گوناگونی فراوانی دارند. امیری، تبری، طالبا، نجما، کتولی، حقانی، سوت خوانی، شرفشاهی، چهاردانه، کیلالی و لاکو؛ واسونک، شربه، شروه، حاجیانی، فایزخوانی، شنبه ای، کله فریاد، دوبیتی، چهاربیتی، سرحدی، سرصوت، فریاد، نوا، فراقی، عاشقانه، شعردلبر، شعر جاهلی، حقیقی، سه خشتی، گورانی، بیت، نوول، فهلویات، هوره، حیران، لاوک و چهار لنگی، بایاتی، عاشیقی، آغی، باغلاما، قوشما، لایلالار، جیغالی، سالاما، الف لام، قایتارما، دیل و دؤئمز، لیکو، شیر، زهیرک، کردی و سیتک، تنها بخشی از بومی سرودها هستند که ضروری است تا پیش از نابودی  آنها شناخته و گونه شناسی شوند.در این مقاله پس از تبیین، پیشینه و تعریف بومی سرود، تاریخچه، ارزش ها و ویژگی های آن ارایه می شود، سپس بومی سرود های برجسته مناطق مختلف ایران از نظر حوزه جغرافیایی، وجه تسمیه، قالب، زیبایی شناسی، محتوا و درون مایه بررسی و طبقه بندی می شوند.

در طول تاریخ شعر ایران شعرهای بسیاری را میتوان یافت که برای کودکان سروده نشده است، اما به دلیل سادگی، فراوانی عاطفه، عامیانه بودن یا داشتن وزن و آهنگ خاص به دنیای کودکان راه یافته است. شعرهای عامیانه از جمله ترانه های نوازش کودک یا نازآواها مانند لالایی، چیستان و متلها بیان کننده دیدگاه ها، نیازها و پیام های بزرگسالان است. این نازآواها بازتاب افکار، احساسات و آرزوهای مادران است.پژوهش حاضر با روش تحلیلی - استنتاجی انجام شده است. به این ترتیب که ابتدا از بین سیزده شهر استان بوشهر تعداد صدو هفتاد و دو نازآوا و ترانه های نوازشی گردآوری گردید و سپس با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی ماهیت محتوایی مشترک بین آنها پرداخته شد.در این مقاله با بررسی نازآواهای استان بوشهر نشان داده شده است که مادران این منطقه باخواندن نازآوا و ترانه های نوازشی افزون بر این که در تلاش بوده اند تا با این مهرسروده ها شادی و خوشی را در دل کودکان دلبندشان بنشانند، افکار، نگرانیها و آرزویشان را نیز بیان کنند. نتایج بازنمایی این ترانه ها نشان دهنده این واقعیت بود که این اشعار منعکس کننده فرهنگ بومی و اوضاع اجتماعی و فرهنگی هم هستند. همچنین درک زنان و مادران از موقعیتشان، در این سروده ها منعکس شده است.

روح یک ملت در ادبیات فولکلوریک آن متجلی است. بخش عمده ای از فولکلور کردی، داستان ها و منظومه ها و ادبیات دلکش عامیانه این سرزمین است که «حله های تنیده ز دل و بافته ز جان» و مظاهر زنده ذوق و احساسات و عواطف و آیینه زندگی مردم روزگار گذشته است. اگر این منظومه ها هر چه زودتر گردآوری نشود، دیری نخواهد گذشت که از آنها اثری بر جای نخواهد ماند. مقاله حاضر در پی تشخیص چنین ضرورتی نوشته شده است.این مقاله، به سیر منظومه سرایی در ادب کردی و فارسی، بیت یا منظومه عاشقانه شفاهی، ساختار داستان های عاشقانه، سبک شعر در عاشقانه ها، تفاوت بیت ها با حکایت ها، عشق در عاشقانه ها، تقسیم بندی بیت ها، بیت خوانان یا نقالان غنایی و چند نمونه بیت در مورد عشق می پردازد.روش انجام این تحقیق از نوع توصیفی و کتابخانه ای است. به گونه ای که با مراجعه به منابع محدود کتابخانه ای و اینترنتی سعی شده است که مجموعه کاملی از داستان های عاشقانه کردی جمع آوری گردد. عاشقانه های کردی غالبا مکتوب نشده است و حافظه ضعیف بیت خوانانی که در قید حیات هستند، پژوهندگان را نه به اصل بیت ها که تنها به بیت های تاریخی رهنمون می سازد.

هنر بومیان استرالیا یکی از کهن ترین هنرهای تاریخ زندگی بشر بر روی کره خاکی است . این هنر به صورت های گوناگون از قبیل نقاشی، مجسمه سازی، علامت و اجرای مراسم در جامعه آنها ظهور پیدا کرده است، و اساسا هنر روائی، نمادین و انتزاعی است. هنر بومیان از جنبه های مختلف محتوایی و تکینیکی قابل بررسی می باشد. در این مقاله سعی شده علاوه بر موارد ذکر شده مسئله گوناگونی هنر و عقاید و مذهب آنها نیز مطرح شود.

در ترانه های دینی و عرفانی با توجه به ریشة باستانی و عامیانة ترانه ها، قدیمی ترین شعرهای فارسی یافته شده است. در این جستار به شیوة تحلیلی توصیفی به تمایز ترانه و تصنیف دینی و ترانه و تصنیف عرفانی در شیوه های اجرایی پرداخته ایم. مشخص کردن دقیق حوزه های ترانه ها و تصنیف های دینی و عرفانی یک از مسائل مهم مباحث سرایش و اجرای این ترانه ها است. موضوع پژوهش به صورت توصیف و تحلیل فرم، زبان و محتوا بررسی شده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که درون مایه های دینی و عرفانی که در دو حوزة متفاوت هستند، بخش قابل توجهی از ترانه ها را شکل داده اند و از ابتدا نیز تفاوت این دو گونه در محتوا و شکل اجرایی مشخص بوده است و سازندگان آنها نیز از ابتدا شناختی نسبت به این دو حوزة اندیشه ای داشته اند. سازندگان و اجراکنندگان ترانه ها و تصنیف های دینی، درویش، چاووش خوان، تعزیه خوان، نوحه خوان و شرخون هستند. سازندگان و اجراکنندگان ترانه ها و تصنیف های عرفانی، عاشیق، سوزخوان، بیت خوان و تصنیف خوان نامیده می شوند. زبان این ترانه ها و تصنیف ها صمیمی است و موسیقی بیشتر بر پایة کلام آنها ساخته شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.